In dit artikel wil ik even ingaan op intelligentie, vrijheid en moreel besef. Misschien denk je nu: “wat heeft dit nou met elkaar te maken en is geloven in God wel rationeel?” Wel, laten we dit eens even nader bekijken.
Als u zegt dat alles door toeval ontstaan is, waar komt dan de rede, intelligentie, vandaan?
De evolutietheorie zegt immers dat alles door toeval ontstaan is, dat door niets alles is ontstaan. Door puur toeval en willekeur en zonder enige vorm van intelligentie of tussenkomst. Heeft u zich echter bedacht dat als u zegt dat als alles door toeval ontstaan is, er geen reden tot bestaan is? Maar als dat zo is dan heeft alles wat we rondom ons zien toch ook geen doel? Als de mens slechts een product van puur toeval is wat is dan waar? Hoe kunnen we dan vertrouwen op ons brein want de werking ervan is toevallig. Het is slechts samengesteld door toeval, zonder intelligentie en zonder doel. Kan je dan nog zeggen dat je je eigen brein nog vertrouwt?
Wie of wat bepaald dan wat goed of kwaad is? Op wat beroept men zich om dit onderscheid te kunnen maken? Wat is de referentie? Elk mens heeft een aangeboren moreel besef om dit onderscheid te kunnen maken maar het vergt zelfreflectie en zelfonderzoek om dit aan te scherpen. Als men tot besef komt dat een Hogere Intelligentie achter de schepping zit dan dient men op zoek te gaan naar de maatstaf van wat goed en kwaad is, hoe en waardoor dit gedefinieerd wordt. En andersom: als men op zoek gaat naar die definitie van goed en kwaad, komt men eveneens uit bij die Hogere Intelligentie. Het vraagt een objectieve, eerlijke instelling van de mens om dit alles te vatten. De Bijbel leert dat eenieder verantwoordelijk is voor zijn of haar doen en laten maar dat er slechts één weg is om tot de waarheid te komen: Jezus Christus.
In Johannes 14:6 verkondigde Jezus: “Ik ben de weg, de waarheid en het leven. Niemand komt tot de Vader dan door Mij .” Rom 11: 36 “Want uit Hem en door Hem en tot Hem zijn alle dingen.”
Het hele ontstaan, het hele universum, de daarmee verbonden wetmatigheden en de plaats van de mens in dit alles kan dus slechts verstaan worden door Gods Woord. Gods Woord is de Waarheid. “Ik ben de weg, de waarheid en het leven” zegt Christus in Johannes 14:6
Het niet aanvaarden van Gods Woord leidt tot devaluatie van de schepping en dus de mens zelf, dewelke zo ontmenselijkt wordt tot slechts objecten voor egoïstische doeleinden van enkelen. De mens zelf verwerpt zo niet enkel de morele waarden, die tenminste aan de grondslag zouden moeten liggen van een harmonieuze samenleving, maar beseft daarbij niet dat zonder deze basis de samenleving tot anarchie én pijn vervalt. Immers, de morele basis wordt weggenomen en ieder beroept zich op het eigen, vrijelijk denken. Dit leidt tot de ineenstorting van de harmonieuze samenleving want er zijn geen (duidelijke) regels. Dit vrijelijk denken maakt tevens de samenleving complexer want ieder heeft zijn vrijheid waardoor er bijgevolg meer en meer wetten moeten gemaakt worden om alles in goede, of tenminste acceptabele, banen te leiden.
Wat is trouwens vrijheid? Tot hoe ver gaan de grenzen van jou en mijn vrijheid? Als ieder vrij is te doen en te laten wat ie wil, is er geen vrijheid meer, maar herleidt dit de samenleving tot anarchie waar ieder zijn eigen wetten heeft – en meer nog: dank zij de eigen wetten kan de andersdenkende onderdrukt of niet geaccepteerd en uitgesloten worden, of erger, gewelddadig opzij gezet.
Er zijn door de geschiedenis heen meerdere pogingen geweest om een samenleving te creëren, communes, waar de vrije wil heerst, zonder gezag. Deze werden werden vaak bedreigd van buitenaf (door politie of het leger) of van binnenuit (door organisatorische chaos, meningsverschillen, of economische problemen).
De grenzen van ‘doen wat je wilt’ botsen immers vaak met de vrijheid van anderen. Als iedereen ‘vrij is om te doen wat hij wil’, ontstaat snel conflict over wat dat precies betekent, immers:
- Wie bepaalt wat ‘vrijheid’ is?
- Wat als jouw vrijheid botst met die van een ander?
- Hoe ver gaat vrijheid? Als je grenzen stelt aan vrijheid, is het dan nog vrijheid?
- De grenzen van vrijheid kan men enkel vastleggen dmv regels en wetten.
- Zonder duidelijke regels of instituties kunnen meningsverschillen snel escaleren.
Mensen verlangen vrijheid, maar ook veiligheid, duidelijkheid en coördinatie. Volledige vrijheid (alles mogen) leidt vaak tot onzekerheid en conflict. Daarom zoeken mensen:
- Regels om conflicten te beperken. Net daarom worden er vandaag de dag meer en meer wetten uitgevaardigd wat weer het gevaar teweegbrengt de vrijheid (van mening) te beknotten van anderen. Het recht van de sterkste geldt daarbij.
- Structuren die samenwerking vergemakkelijken. Conflicten moeten worden opgelost.
- Leiderschap — formeel of informeel — als er onduidelijkheid ontstaat.
In vrije gemeenschappen kunnen machtsstructuren juist ontstaan omdat sommigen er naar verlangen — of zich veiliger voelen onder leiding. Dit impliceert:
- Een menselijke neiging tot het creëren of accepteren van macht.
- Maar ook het risico dat macht misbruikt wordt zodra ze ontstaat.
Je ziet, totale vrijheid kan dus niet. Er dient steeds iets te zijn dat de basis legt van een vredelievende samenleving. Totale vrijheid staat immers haaks op gezag.
Vandaag de dag zien we dat is er nauwelijks nog respect is voor politie of overheid. De mens beseft totaal niet dat dit enkel maar kan leiden tot algehele malaise en chaos en uiteindelijk de afschaffing van de vrijheden, wat ook zal gebeuren (lees Openbaringen over de verdrukking van de mens). Het zal leiden tot totale controle van het individu. Je ziet het nu al gebeuren: crimineel gedrag in het verkeer wordt ongestraft gelaten: dronken of “high” zijn van de narcotica achter het stuur, ongevallen veroorzaken met niet enkel materiele schade, maar ook verkeersslachtoffers, met pijn en leed voor de andere. Strafopvolging gebeurd niet meer (innen van boetes, voorwaardelijke gevangenisstraffen die nauwelijks overgaan tot effectieve opsluiting, belachelijk lage boetes – die toch nooit betaald worden – er zijn al meerdere gevallen bekend van criminelen die tientallen boetes hebben opgestapeld en waar niets aan gedaan wordt door het gerecht of politie. De “brave” chauffeur moet het gelag betalen: flitspalen en trajectcontroles overal. Dit is maar één voorbeeld. Iedereen wordt gecriminaliseerd bij voorbaat.
De vrijheid die vandaag naar voren wordt geschoven, is een vrijheid van moraal. Doen en laten dus waar je zin in hebt, vooral op seksueel vlak. Ongebreideld en ongeremd. Kijk naar de LGTBQ+ bewegingen die een totale vrijheid van moraal en zeden proclameert. Dit is problematisch want het neemt één van de pijlers van moraal weg: namelijk goed fatsoen en respect voor de evennaaste: men komt totaal ongegeneerd uitdagend gekleed (ontkleed is een betere omschrijving) de straat op en deze individuen schokkeren anderen. Vrije wil leidt tot respectloosheid t.o.v. de andere.
Dit geldt ook op vlak van wereldreligie. “Geloof waar je je goed bij voelt”. Katholiek, moslim of hindoe, als je je er maar goed bij voelt. Ik gebruik hier met opzet het woordje “katholiek” want velen denken dat katholiek zijn, christen-zijn is.
Vrijheid en het wegnemen van de basis van het moraal leidt steeds tot verdriet of pijn van een ander. Het maakt dat het slachtoffer gekwetst achterblijft en de dader (schuldige) slachtoffer wordt gemaakt. Dit is het gevolg van het vervagen van de baseline van het moraal en deze is op zijn beurt het gevolg van het vervagen van Gods Woord in de samenleving. Het moraal is gebaseerd op de Waarheid van Gods Woord. Een voorbeeld waarin je dit in de praktijk ziet in onze samenleving is het huwelijk. Bij ontrouw bij één van de partners zijn er steeds meerdere partijen gekwetst: de bedrogen partners aan beide zijden (want er zijn 2 mensen ontrouw) uit 2 verschillende huwelijken maar vergeet tevens de kinderen niet, ook van beide partijen.
Op de Belgische televisie is er nu een spelprogramma waarin uitsluitend “Samengestelde gezinnen” kunnen deelnemen want men zegt “We mogen samengestelde gezinnen en gescheiden ouders beginnen te normaliseren”. Het elkaar pijn doen en vertrouwen wegenemen moet men met andere woorden als “normaal” ervaren! Want dit is het, niet meer of minder.
Je ziet dat door het vervagen van de moraal er een sneeuwbaleffect optreed van pijn (2 bedrogen partners en de kinderen aan beide partijen) en dit is slechts één voorbeeld. Maar ook het vertrouwen in het huwelijk is weg en dikwijls noemt men de huwelijkspartner niet meer “man” of “vrouw” maar “vriend(in)” . Daarbij gaat men doorgaans een samenlevingscontract aan. Dit zegt eigenlijk dat ze vermoedelijk tijdelijk samenleven. Men beargumenteerd een samenlevingscontract door te zeggen “je weet nooit wat er gebeurd”. Tja, maar dat is met alles in het leven zo, maar het geeft op voorhand een intentie of een afwijzing van verantwoordelijkheden weer. Ook dit vindt men “normaal”. De vrijheden nemen toe, de plichten nemen af en bijgevolg moet men regeltjes bijmaken.
Het woordje “normaal” komt van “de norm”. De basis waarop men zich baseert dus. De basis, de moraal, wordt door de vrijheden zo verlegd. Men beargumenteerd dit dat men “moet meegaan met de tijd, de Bijbel werd 2000 jaar geleden geschreven, dat zagen de mensen toen zo, nu is dat niet meer van tel”. Of “ieder kan geloven wat ie wil”. Men maakt echter God zo tot een leugenaar: hoe kan God twee of meer waarheden verkondigen?
Moderne slogans tegenwoordig zijn “Ieder heeft zijn eigen geloof “, “ieder moet doen waarbij ie zich goed bij voelt” of “De Bijbel is ouderwets”. 
Maar als het Woord van God zich van tijd tot tijd zou veranderen, is dat oneerlijk voor de mensen die vroeger leefden. Het stelt tevens de mens boven God, want de mens zou het beter weten dan God wat vandaag nog van tel is van Zijn Woord. Men weerlegt zo immers de waarheid, eerlijkheid en grootsheid van God. Men beseft niet dat God tijdloos is, dat Hij zelfs de tijd geschapen heeft! En dat niet alleen: men beseft de grootsheid van God totaal niet! “De vreze Gods staat hun niet voor ogen” Romeinen 3:18.
En ten slotte, wat met onze diepste menselijke verlangens naar liefde, betekenis en doel?
In zijn boek “Mere Christianity” stelt CS Lewis:
“Wezens worden niet geboren met verlangens, tenzij er bevrediging voor die verlangens bestaat.” Onze diepste menselijke verlangens schreeuwen om vervulling en uitleg. Alleen met God worden we gewaardeerd en gericht op bloei, betekenis, erbij horen en liefde die blijft duren. In Christus krijgen we overvloed aan leven dat werkelijk leven is, eeuwig en vol. Het contrast kan niet tastbaarder zijn.
Is geloof in God rationeel? Het reductionisme van een goddeloze wereldvisie leidt tot een lage kijk op het fysieke en menselijke leven, naar irrationaliteit zelf. Het produceert een cognitieve en existentiële dissonantie die moeilijk op te lossen is. Toch bevestigen de realiteit van de fysieke natuur, de menselijke natuur en de openbaring van God een volmondig “ja” dat geloof rationeel is. Het biedt een adequate verklaring voor wat we in de kosmos en de natuur waarnemen. Het ondersteunt een hoge kijk op mensenrechten, capaciteiten en doelen als echt en niet als illusies. Het fundeert onze basiswaarden van goed en kwaad. Het hangt samen met onze basis-intuïties met betrekking tot mensen als uitzonderlijk en waardevol met inherente waardigheid. Het onderbouwt onze basiservaringen van liefde en vrije wil als authentiek.”
Geloof in God is rationeel. Het is wat het meeste zin geeft aan onze wereld en ons leven.
